
ژان–لوك لەگارس و دوو شانۆنامە
بابهت
وەشانخانەی Faethon کە گرینگییەکی زۆر بە چاپ و بڵاو کردنەوەی دەقی شانۆیی دەدات، بۆ یەکەمجار بە سویدی دوو دەقی شانۆیی (بەر لە پەشیمان بوونەوە لە بیرچوونەوەدا ون بیت) و (من لە ماڵەوە بووم و چاوەڕێی ئەوە بووم باران ببارێت) لە نووسینی شانۆنامەنووسی فەڕ…

لاش نۆرێن لە دیدارێکی ئەنیکە هەلین-دا
بابهتلاش نۆرێن لە ساڵی ٢٠٠٢دا لە پرۆژەیەکی هاوبەشی شانۆی دەوڵەت و شانۆی جوولەکە، شانۆنامەی (ئاوی وەستاو)،١ کە هەر لە نووسینی خۆیەتی پێشکەش دەکات. یەکێک لە ئەکتەرەکانی ئەم نەمایشە خاتوو (ئەنیکە هەلین) دەبێت و هەر پاش ماوەیەک و لە ڕۆژانی پرۆڤەکاندا، …

دەروازەیەك بۆ تیۆرەکانی شانۆ
بابهتدانا ڕەئووف
هیچ هونەرێك هێندەی هونەری شانۆ لەناو تیۆردا کاری نەکردووە، هیچ ژانرێکی ئەدەبیش هێندەی دراما، لەسەر بنەماکانی تیۆر گەشەیەکی بەردەوامی بەخۆیەوە نەدیووە. هەموو پرۆسە پراکتیکییەکەی شانۆ لەنێو لاپەرەکانی کتێب و تێڕوانینێکی هزری و بۆچوونێکی تی…

بۆ ئەکتەر، سەبارەت بە هونەری نواندن
بابهتخوێندنەوەیەک بۆ مێتودی هونەری نواندن لای مایکڵ چێخەف
دانا ڕەئووف
مایکڵ چێخەف ١٨٩١-١٩٥٥ تەنیا ئەکتەرێکی گەورە و دەرهێنەر نەبووە، بەڵکو پێداگۆگێکی بەسەلیقە و تیۆریستێکی بەتوانا بووە و مێتود و تەکنیکێکی تایبەت بەخۆی، سەبارەت بە هونەری نوا…

ئاوگوست ستریندبێرگ زمانحاڵی هەژاران
بابهت, خوێندنهوه و ڕاناننووسینی: حەمەسەعید حەسەن
ئاوگوست ستریندبێرگ: بیۆگرافیا و ڕاڤەکردن، کە دانا ڕەئووف نووسیویەتی و ٢٠١٩ ناوەندی ڕۆشنبیریی ڕەهەند چاپی دووەمی بڵاو کردووەتەوە، کتێبێکە لەبارەی ژیاننامە و بەرهەمەکانی مەزنترین ئەدیبی سوێدەوە کە لە بوارەیلی نووسینی…

چێخەف لە پلاتۆنۆڤ- ەوە بۆ باخی گێلاس
بابهتگرنگە ئەم کتێبە بخوێنینەوە… چونکە گرنگە چێخەفێکی تر بناسین
ڕانانی: ئیدریس عەلی
بابەتی ئەم کتێبە، لێکۆڵینەوەی شانۆییە لەسەر پێنج لە بەرهەمە شانۆییە بەنێوبانگەکانی نووسەری ناوداری ڕووسیا (ئەنتوان چێخەف) و لەلایەن نووسەر و هونەرمەندی بە ئە…

برێشت و تیۆری شانۆی داستان
بابهت, لێکۆڵینهوه(١)
لە دوای ستانیسلاڤسکییەوە هیچ کەسێک لە سەدەی ڕابردوودا، هێندەی بێرتۆڵد برێشت (١٨٩٨-١٩٥٦) هەژموونی بەسەر شانۆی ئەوروپییەوە نەبووە. هەندێک پێیان وایە، کاریگەرییەکانی برێشت لە ستانیسلاڤسکیش زیاتر و گەورەترە، چونکە ئەو تیۆریست، دەرهێنەر، شانۆ…

هاملێت لە دیدی تراجیدیای مرۆڤی ئهم سهردهمەوە
بابهت, لێکۆڵینهوه١
دەرهێنەری ئینگلیزی پیتهر بروک بهم شێوهیه پێناسهی هاملێت دهکات: (دهکرێت تراجیدیای هاملێت ههمیشه و سهرلهنوێ، وهک جیهانێکی شاراوه بدۆزرێتهوه و بژێنرێتهوه. ههر لهم دهروازهیهشهوه ئێمه دهتوانین له هاملێت-دا بهدوای ڕاست…

مەرگەساتی شالیر و تێڕوانینێکی گەردوونی بۆ دەسەڵات
بابهتدەروازەیەک
ولیەم شەكسپیر ١٥٦٤-١٦١٦ بە شانۆنامەكانی دەروازەیەكی گەورە بەڕووی شانۆی جیهانیدا دەكاتەوە، شەكسپیر خاڵێكی گرنگی وەرچەرخان و گۆڕانكارییەكانە و شانۆ فۆرم و شێوازێكی تر لە خۆ دەگرێت، هەر لەبەر ئەوەیشە ساڵانە و لە هەموو جیهاندا و لەسەر هەمو…

تراجیدیا/کۆمیدیا
بابهتتێڕوانینێکی فەلسەفی
دەکرێت شانۆ لە ساکارترین پێناسەکانیدا لە وشەی درامادا کۆبکەینەوە، درامایش "تراجیدیا، یاخود کۆمیدیا" ململانێیە، قەیرانە، کێشەیە، بەرگریکردنە. دەتوانین بڵێین، کە بە شێوەیەکی گشتی، ململانێ و کێشەکان، لە تراجیدیادا بە کارەسات ک…

پایهکانی کۆمهڵگە، هێنریک ئیپسن و شانۆی ریالیزمی
بابهتهێنریک ئیپسن ١٨٢٨-١٩٠٦ یهکێکه لهو نووسهرانهی، که زۆر به ڕاستگۆیی و دیقهتهوه سهردهمهکهی، وێنهیهکی زیندووی کۆمهڵگەکهی، ههست و نهستی مرۆڤ و دهوروبهرهکهی بهرجهسته دهکات و وهک هونهرمهندێکی نووسهر توانیویهتی ڕهخنه کۆمهڵایهتییهکانی، بۆچو…

شانۆنامهی “سێ خوشک” و دوا قۆناغهکانی ڕهوتی شانۆی چێخهف
بابهت, لێکۆڵینهوه١
دنیای شانۆنامهکانی چێخهف زۆر تایبهته، چهندین درامای ناوهکی له خۆ دهگرێت و به شانۆی ئهتمۆسفێر ئاماژهی بۆ دهکرێت، ئهم ئهتمۆسفێرەیش پشت به وروژاندنی یادهوهرییهکان، هیواکانی ئاینده و ههڵوێسته و باره دوروونییهکان، به تایبه…

دەرهێنانی شانۆیی لە شاری سلێیمانیدا
بابهت, لێکۆڵینهوهشانۆ لە کوردستان هونەرێکی هێندە دێرین نییە، هەرچەندە چەندان داب و نەریتمان هەن، کە هەناسەیەکی قووڵی درامی و توخمی دراماتیکی لەخۆ دەگرن و دەکرێن ببنە سەرچاوەیەکی گەلێک گرینگ و بەپێز بۆ سەرهەڵدان و دروست بوونی شانۆیەکی نەتەوایەتی و خولقاندنی بنەما د…

شانۆی پۆست مۆدێرنیزم
بابهتتێڕوانینێک لە هەوڵە مۆدێرنەکانی شانۆ
دەستپێک
تا ئێستا بەشێکی زۆری ئەو لێکۆڵینەوانەی لەسەر شانۆ کراون و ئەو گفتوگۆیانەی بە درێژایی مێژوو باسیان لە شانۆ کردووە، ڕەوتێکی ئەدەبی لەخۆ گرتووە. لێکۆڵینەوە و گفتوگۆ فەلسەفییەکان سەبارەت بە شانۆ، بۆ…

کتێبێک هەمیشە کاری تیا دەکرێتەوە
بابهتنیهاد جامی
کاریگەری ئەنتوان ئارتۆ بەسەر نەخشەی شانۆی جیهانیەوە تا ئەمڕۆیش کاڵنەبۆتەوە، هێندەی کاریگەریەکە بەسەر زۆربەی گروپە ئەزموونکاریەکان ڕەنگی داوەتەوە، شانۆیەک کە ئارتۆ خوازیاری بوو، شانۆیەکی ئایندەخوازی بوو، گەڕانەوەی بەها بوو بۆ ڕۆحی شانۆ، ئازارێکی ڕۆحی بو…

دهسپێکی مێژووی ڕهخنهی شانۆیی
بابهتدهروازهیهک
زمانی ڕهخنهی شانۆیی تایبهتمهندی خۆی ههیه، ئهم تایبهتمهندییهش له خودی شێواز، تهکنیکی شانۆ و نهێنییهکانی گهمهی شانۆییدا کۆدهبێتهوه، ئهمهیش وا له ڕهخنهی شانۆیی دهکات، که زۆر جیاواز بێت له شێوازهکانی تری ڕهخنه، ههر بۆ ن…
