ئوستاد و مارگەرێتا

لەو ڕۆژەوەی ڕۆمانی (ئوستاد و مارگریتا)ی نووسەری ڕووسی میخاێل بولگاکەف (١٨٩١-١٩٤٠) بڵاو کراوەتەوە، بۆتە جێگای سەرنجی شانۆکاران و تائێستایش بە سەدەها جار لەسەر شانۆکانی دونیا نەمایش کراوە. ئەم شاکارە ئاڵۆزە هەردەم بووەتە جێگەی سەرنجی شانۆکارەکانی جیهان …

ستریندبێری لە گەشتی هونەرێکی گشتگردا

,
یەکێک لە دوا چالاکییەکانی ساڵی "ئاگوست ستریندبێری" ١٨٤٩ - ١٩١٢ پڕۆژەی "دوا ئاگاداری" بوو، پرۆژەیەک، کە شانۆو هونەری وێنەکێشان و پێشانگایان لە نووسین و دەقە شانۆییەکانی ستریندبێریەوە کۆکردبووە و هونەرێکی گشتگرییان لێ پێک هێنا بوو. ستریندبێری بەرلەوەی …

شانۆنامەنووسەکانی سەردەمی شەکسپیر

ناکرێت لە شەکسپیر بکۆڵیتەوە، بەبێ ئەوەی ئاوڕێکی جدی لە بزووتنەوەی شانۆ و شانۆنامەنووسین لەسەردەمی شەکسپیر، بەتایبەتیش لەساڵەکانی ١٦٠٠ەکانی ئینگلتەرەدا نەدەیتەوە. لەم سەردەمەدا، جگە لە شەکسپیر سەدەها شانۆنامەنووس هەبوون و بەهەزارەها شانۆنامە…

دیدێکی ساکار و قۆناخێکی نوێی کارکردن لە لای پیتەر بروک

ڕیژیسۆری جیهانی "پیته‌ر بروك" کە بە کارە شانۆییەکانی بینەرێکی ئێجگاری زۆری لە سەراپای هەموو دونیادا لە خۆی کۆکردۆتەوە، له‌م چه‌ند ساڵه‌ی دواییدا ڕووی كردۆته‌ پرۆژه‌ و نه‌مایشی ساكار و زۆر كورت، نه‌مایشه‌كانی ئەم دە، بیست ساڵەی دوایی وه‌ك پا…

شانۆی سویدی له‌ ڕوانگه‌ی شانۆكاری كورده‌وه‌

ئه‌و كاتانه‌ی له‌به‌رامبه‌ر شانۆیه‌كی وه‌ك شانۆی سویدی ده‌وه‌ستین، مه‌عریفه‌ی شانۆیی ئێمه‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و شانۆیه‌ مه‌عریفه‌یه‌كی ده‌وڵه‌مه‌ند نیه‌، به‌ڵكو مه‌عریفه‌یه‌كه‌ جگه‌ له‌ چه‌ند تێكستێكی سترێندبێری تێناپه‌ڕێت، بۆیه‌ تا كۆتایی هاتنی سه‌ده‌ی بیسته‌میش ئێمه‌ ئه…

ئێرلەندە وڵاتی چیرۆک و سەرگوزشتە گالیکییەکان

لە هەشتاکاندا، کە لە پەیمانگای هونەرە جوانەکان بووم، شانۆی ''ئابی'' لە دبلن جێگای سەرنج و تێڕامانی من و هاوڕێ قوتابییەکانم بوو. بە وردی دەقە شانۆییەکانی نووسەرە ئێرلەندییەکانمان دەخوێندەوە و پێگەی سیاسیی ئەم شانۆیەمان بە شۆڕشە چەکدارییەکەی ئێر…

لاش نۆرێن لە شەوێکی فەلسەفیدا

شانۆنامە نووسی سوێدی "لاش نۆرێن" لە دایک بووی ساڵی ١٩٤٤، لەسەرەتادا بە شیعر دەست پێ دەکات و لە تەمەنی نۆزدە ساڵیدا یەکەم دیوانە شیعری خۆی (لەیلاک، بەفر) بڵاودەکاتەوە. دواتر چەند دیوانێکی تر و ڕۆمان دەنووسێت، شیعر و پەخشان تێکەڵاو دەکات و دون…

“دوا شریتی کراب” و “نواندنێکی بێدەنگ”

خوێندنەوەیەکی فەلسەفی بۆ ژیان: ژیان تەنها ئەو چرکەساتە نییە، کە تێیدا دەژیت، بەڵکو لە هەزارەها ساتەوەختی چاوەڕوانکراو و چاوەڕواننەکراو پێک هاتووە. هەروەها (من)یش هەر تەنها یەک (من) نییە، بەڵکو ئیجگار زۆرن. ئێمەی مرۆڤ هەمیشە نامۆین بەو کەسایەتییانەی،…

هێنریک ئیبسن و نەوت

دوای زیاتر لە حەفتا ساڵ، سەرلەنوێ دەزگای نورستێت، کە یەکێکە لە دەزگا هەرە گەورەکانی چاپ و بڵاوکردنەوە لە سوێد، کۆی شانۆنامەکانی نووسەری نەرویژی، هێنریک ئیبسن لە دوو بەرگی گەورەدا بە سوێدی بڵاودەکەنەوە. ڕەخنەگری ناسراوی شانۆیی (لەیف زان) بۆ هەردوو بە…

وه‌هم و واقیع له‌ فێستیڤاڵی ئه‌ڤینیۆندا

مه‌رزه‌کانی نێوان وه‌هم و واقیع، پێکداچوون و تێکه‌ڵاوبوونی چه‌مکه‌کانی زه‌مه‌نی وه‌هم و زه‌مه‌نی واقیع و بزربوونی ڕاستییه‌کان له‌ ته‌مومژی وه‌همدا، بنه‌مایه‌کی ده‌وڵه‌مه‌ندی ئه‌زموون و تاقیکردنه‌وه‌ هونه‌رییه‌کانه‌ و ده‌کرێت له‌ ڕاڕه‌وه‌کانی وه‌ه…

خۆشەویستیی گوناهی منە

پیتەر بروک و خوێندنەوەیەکی نوێ بۆ شەکسپیر Love is my sin پیتەر بروک لە ساڵی ٢٠٠٩ دا و دوای ئەو ئەزموونە چڕ و دوور و درێژە، ئەو هەموو ساڵە لە هەڵکۆڵین و تاقیکردنەوە و پێشکەشکردنی شانۆنامەکانی شەکسپیر، هەروەک ئەوەی بازنەی دەورانی پرۆژەکا…

که‌ڤاڵه‌ …. فێستیڤاڵی فیلیپی و ئۆتێللۆ

هه‌موو گه‌شتێک بۆ گرێکلاند وه‌ک ئه‌وه‌ وایه‌ به‌دوای نهێنییه‌کی دێرین، سه‌ره‌تاکانی دنیا و گه‌ردوونێکی بزر و له‌هه‌مانکاتدا ئاماده‌دا بگه‌ڕێیت. ئه‌م وڵاته‌ وه‌ک کتێبێکی کراوه‌ وایه‌، له‌گه‌ڵ هه‌ر خوێندنه‌وه‌یه‌کی سه‌رله‌نوێیدا ره‌وشی نوێ، ناوا…

تەرمیناڵکۆتاییەکان و دەستپێکی نوێی هونەری

دەروازەیەک: لاش نۆرێن لە شەستەکاندا، لە تەمەنێکی ناسک و سه‌رده‌می مێردمنداڵیدا، لە خانەوادەکەی جیادەبێتەوە و بەتەنها دێتە ستۆکهۆڵم و به‌و په‌ڕی دڵنیایی و پێداگرییه‌وه‌ بڕیارە دەدات ببێت به‌ نووسه‌ر. لاش نۆرێن لەتەمەنی نۆزدە ساڵیدا و بە بڵاوکرد…

نەورەس و چێخەڤ

چێخەڤ لە ساڵی ١٨٦٠دا لە شارێکی بچووکی باشووری ڕووسیا لە دایک بووە. دوای قوتابخانە کۆلیژی پزیشکی تەواو دەکات، بەڵام دەبێت بە نووسەر. چێخەڤ هەرچەندە واز لە پیشەی پزیشکی دێنێت، بەڵام دەستبەرداری نەخۆشەکان، بە تایبەتی هەژارەکانیان، نابێت و بەردەوام چارەس…

ئەکتەری نەبینراو

بۆ چەند جارێک‌و بەهۆی شوێنپێکەوتنەکانی خۆمەوە بەدوای پیتەر بروکدا، ئەکتەری بەنەژاد ژاپۆنی (یۆشی ئۆدیا)م لەسەر شانۆکانی پاریس‌و ئەوروپا دیبوو، کە بە نمایشێکی تایبەتی خۆشی هاتە ستۆکهۆڵم، لە نزیکەوە چاوم پێکەوت‌و ئامادەی نمایش‌و سیمنارەکانی بووم‌و ڕاستەو…

گه‌شته‌که‌ی ئانا کارێنینا له‌ مۆسکۆوه‌ بۆ ریگا

ماوه‌یه‌ک بوو له‌ مۆسکۆ ده‌ژیام، ئه‌وه‌ یه‌که‌مجار بوو سه‌فه‌ر بۆ ده‌ره‌وه‌ی سنوری وڵاته‌که‌ی خۆم بکه‌م، هه‌ر له‌وێشه‌وه ‌چووم بۆ شاری ریگا، تا ده‌رباز بم و وه‌ک په‌ناهه‌نده‌یه‌ک خۆم بگه‌یه‌نمه‌ ئه‌وروپا. هێنده‌ له‌ مۆسکۆ مابوومه‌وه به‌ ئاسان…