
شانۆنامهی “سێ خوشک” و دوا قۆناغهکانی ڕهوتی شانۆی چێخهف
بابهت, لێکۆڵینهوه١
دنیای شانۆنامهکانی چێخهف زۆر تایبهته، چهندین درامای ناوهکی له خۆ دهگرێت و به شانۆی ئهتمۆسفێر ئاماژهی بۆ دهکرێت، ئهم ئهتمۆسفێرەیش پشت به وروژاندنی یادهوهرییهکان، هیواکانی ئاینده و ههڵوێسته و باره دوروونییهکان، به تایبه…

دەرهێنانی شانۆیی لە شاری سلێیمانیدا
بابهت, لێکۆڵینهوهشانۆ لە کوردستان هونەرێکی هێندە دێرین نییە، هەرچەندە چەندان داب و نەریتمان هەن، کە هەناسەیەکی قووڵی درامی و توخمی دراماتیکی لەخۆ دەگرن و دەکرێن ببنە سەرچاوەیەکی گەلێک گرینگ و بەپێز بۆ سەرهەڵدان و دروست بوونی شانۆیەکی نەتەوایەتی و خولقاندنی بنەما د…

شانۆی پۆست مۆدێرنیزم
بابهتتێڕوانینێک لە هەوڵە مۆدێرنەکانی شانۆ
دەستپێک
تا ئێستا بەشێکی زۆری ئەو لێکۆڵینەوانەی لەسەر شانۆ کراون و ئەو گفتوگۆیانەی بە درێژایی مێژوو باسیان لە شانۆ کردووە، ڕەوتێکی ئەدەبی لەخۆ گرتووە. لێکۆڵینەوە و گفتوگۆ فەلسەفییەکان سەبارەت بە شانۆ، بۆ…

کتێبێک هەمیشە کاری تیا دەکرێتەوە
بابهتنیهاد جامی
کاریگەری ئەنتوان ئارتۆ بەسەر نەخشەی شانۆی جیهانیەوە تا ئەمڕۆیش کاڵنەبۆتەوە، هێندەی کاریگەریەکە بەسەر زۆربەی گروپە ئەزموونکاریەکان ڕەنگی داوەتەوە، شانۆیەک کە ئارتۆ خوازیاری بوو، شانۆیەکی ئایندەخوازی بوو، گەڕانەوەی بەها بوو بۆ ڕۆحی شانۆ، ئازارێکی ڕۆحی بو…

دهسپێکی مێژووی ڕهخنهی شانۆیی
بابهتدهروازهیهک
زمانی ڕهخنهی شانۆیی تایبهتمهندی خۆی ههیه، ئهم تایبهتمهندییهش له خودی شێواز، تهکنیکی شانۆ و نهێنییهکانی گهمهی شانۆییدا کۆدهبێتهوه، ئهمهیش وا له ڕهخنهی شانۆیی دهکات، که زۆر جیاواز بێت له شێوازهکانی تری ڕهخنه، ههر بۆ ن…

داهێنان لە دووبارەبوونەوەدایە
بابهتچەمکی دووبارەبوونەوە لە شانۆدا لە هەموو هونەرێکی تر زیاتر رۆلێکی گرینگ و پێگەیەکی بەهێزی هەیە بۆ خوڵقاندن، بۆ دروستکردنی کارەکتەر، بۆ راگرتنی ریتم، بۆ ئاشنابوون بە یەکتری، بۆ پەروەردەکردنی وزە ناوەکییەکانمان، بۆ هەست و نەستمان، بۆ تێگەیشتن…

ئەنتۆنان ئارتۆ و شانۆی توندوتیژ
بابهتهەرچەندە شانۆی توندوتیژی (ئەنتۆنان ئارتۆ) ١٨٩٦-١٩٤٨ و شانۆی داستانی برێشت دوو ڕێبازی جیاواز و دژ بە یەکن، بەڵام هیچ تیۆر و ڕێبازێکی تری شانۆیی هێندەی ئارتۆ و برێشت هەژموونییان بەسەر ڕەوتی شانۆ و تیۆری شانۆی جیهانییەوە نەبووە. ئیدیال و دیما و دید…

پیتەر هانکە و نۆبێلی ئەدەبی ساڵی ٢٠١٩
بابهتپیتەر هانکە، کە خەڵاتی نۆبێلی ئەدەبی بۆ سالێ ٢٠١٩، دوای قەیرانێکی قووڵی ئەکادیمییای سویدی وەردەگرێت، دەزانێت پەرچەکردارێکی بەهێزی نەرێنی بە دوای خۆیدا دەهێنێت، بۆیە خێرا دەڵێت: (ئەکادیمیای سویدی لە ستۆکهۆڵم دەنگی بە ئەدەب داوە، نەک سیاسەت.) …

من ژیانێکی رۆحیم لەبری مەی هەڵبژاردووە
بابهت, وهرگێڕاندیدارێکی فراوان لەگەڵ یۆن فۆسە,
دانا ڕەئووف لە سوێدییەوە کردوویەتی بە کوردی و پەراوێزی بۆ داناوە
یۆن فۆسە ترسێکی گەورەی لە ئامادەبوون و ڕاوەستان لەبەر تیشکی رووناکی سەر شانۆکان هەیە و بە هەموو شێوەیەک خۆی لە هەموو جۆرە دیدارێکی ڕۆژنامەوانی دەدز…

پهیڤێك بۆ ڕۆمانی “هێرشهکهی سهر تهرواده”
بابهت, خوێندنهوه و ڕانانداستانی (ئەلیازە)ی هۆمیرۆس یەکێکە لە سەرچاوە کلاسیکییە دێرین و گەورەکانی کولتوور و ئەدەب و شانۆی گرێکی، هاوکات بنەمایەکی گرینگی ستراکتوری هەموو ئەدەب و شانۆی ئەوروپییە. بەپێی سەرچاوەکانی مێژووی ئەدەب، ئەلیازە لە ساڵەکانی ٧٠٠ ب. ز دا نووسراوە، بەڵام لە چ…

کورسییەکان و سەرەتایەکی بەهێزی ئەبسوردیزم
بابهتشانۆی ئەپسێرد، یان پووچگەرا، لە پاریس لە لایەن دوو نووسەری بیانییهوه، کە هیچیان خەڵکی فەڕەنسا نەبوون و لەوێ نیشتە جێ بوون (بێکێت ئێرلەندی و یۆنێسکۆ لە ڕەچەڵەکدا خەڵکی ڕۆمانیا) دەردەکەوێت و هەرلەوێش گەشە دەکات. یۆنێسکۆ لە چەندان بۆنە و دید…

ماڵی بووکەڵە ٢ و گەڕانەوەیەکی چاوهڕواننهکراوی نورا
بابهتسهتوپهنجا ساڵە دەنگی ئەو دەرگایەی، نورا لە شانۆنامەی (ماڵی بووکەڵە)دا، لە دوای خۆیەوە بە توندی دایخست، لە ڕارەوەکانی شانۆکانی دنیا و کۆمەڵگە نایەکسانەکاندا دەنگ دەداتەوە، هەروەها لەنێو ڕەوتی درامانووسهکانیشدا، کەم و زۆر داخستنی ئەو دەرگایە بۆ…

فیستیڤاڵی ئینگمار بێرگمان بۆ شانۆی نێونەتەوەیی
بابهتئەم ساڵ یادی سەد ساڵەی لەدایکبوونی ریژیسۆر و نووسەری بەناوبانگی سوێدی (ئینگمار بێرگمان ١٩١٨-٢٠٠٧)ەو بەم بۆنەیەشەوە، شانۆی پادشایەتی چوارەم فیستیڤاڵی شانۆی نێونەتەوەیی ساز کرد. شانۆی پادشایەتی بە شەش نەمایش بەشدار بوو، هەوەها چەردەیەک لە نەمای…

دانا ڕەئووف و من و تۆ لەگەڵ بادا
بابهت, خوێندنهوه و ڕانانھەر کارێکی ئەدەبی لەھەر بوارێکدا بنووسرێت، سەر بەھەر ژۆنرێیەک بێت، نووسەر دەیەوێت مەسیجێک بگەنێتە خوێنەرەکانی، پێم وایە ئەمە فەلسەفەی نووسینە... گەر تێکستێ ھەڵگری فەلسەفەیەک نەبێت، کە بونیادی دەقەکەی لەسەر دامەزراوە، بێگومان ئەو دەقە خاوەنی ھیچ گوت…

شانۆ و هەمبەرەکەی
بابهتنووسەر و شانۆکاری فەرەنسی (ئەنتۆنان ئارتۆ) لە ساڵی ١٩٣٨دا چاپی یەکەمی کتێبی (شانۆ و هەمبەرەکەی) بڵاو دەکاتەوە. کتێبەکەیش، کە نووسەر لە چەند کاتێکی جیاوازدا نوسیوویەتی، تەقەلایەکە بۆ بەرەنگاربوونەوەی شانۆی باو و لە هەمان کاتدا ڕۆنانی شانۆیەکی ت…

شانۆنامهی ”کهسێک ههر دێ” یۆن فۆسه و شانۆی مۆدێرنی ئهوروپی
بابهتیۆن فۆسه له ساڵی ١٩٩٤ دا، لهسهر شانۆی نهتهوایهتی بێرگن، بۆ یهکهمجار به شانۆنامهی وه ههرگیز ئێمه لهیهکتر جیانابینهوه دهردهکهوێت، ئهم دهرکهوتنه سهرهتای ستایلێکی تازه و مۆرکێکی تایبهت له شانۆی نهرویژی، دواتریش له تێکڕای شانۆی ئهوروپی و…
